Pierwsza trwała fotografia powstała w 1826 r. w pracowni Josepha Niecéphora Niépce[1]. Widok z jej okna został utrwalony na cynowej płycie pokrytej asfaltem syryjskim[2] w wyniku ośmiogodzinnego  naświetlania[3]. W  1839 r. Louis Jacques Mandé Daguerre[4] zaprezentował swoją  metodę otrzymywania obrazu pozytywowego, dagerotypię.[5] Obraz powstawał na wypolerowanej płycie pokrytej jodkiem srebra[6], był wywoływany w oparach rtęci, utrwalany w roztworze tiosiarczanu sodu, a dosyć często również tonowany  za pomocą chlorku złota.[7] W tym czasie nad techniką fotografii pracował również William Henry Fox Talbott[8]. Opracował on metodę kalotypii,[9] polegającą na nasyceniu papieru azotanem srebra i kąpieli w roztworze bromku lub chlorku sodu. Po naświetleniu negatyw wywoływany był w roztworze kwasu galusowego i utrwalany tak, jak u Daguerre’a. Pozytyw powstawał po przekopiowaniu negatywu.[10]

Metoda dagerotypii była zdecydowanie mniej praktyczna niż proces negatywowo- pozytywowy. Mimo to cieszyła się dużą popularnością, głównie za sprawą zdjęć panoramicznych. Należy bowiem pamiętać, że panoramy, z najbardziej znaną Dioramą w Paryżu, stanowiły popularną rozrywkę na początku XIX w. w Europie i Stanach Zjednoczonych.[11]

W latach czterdziestych XIX w. zaczęto wykorzystywać zdjęcia do ilustrowania książek. Talbot w swojej książce  The Pencil of Nature[12] wydanej w 1844 r. zamieścił liczne zdjęcia architektury. Dziesięć lat później w Anglii zaczęły powstawać stowarzyszenia, których celem było stworzenie fotograficznej dokumentacji najistotniejszych dzieł architektury i sztuki.[13]

Tymczasem w roku 1840 Maurycy Scholtz  założył pierwszy w Polsce zakład dagerotypowy.[14] Cztery lata później swoją pracownię otworzył Karol Beyer[15]. Wszechstronność zainteresowań Warszawiaka skłaniała go do podejmowania wielu fotograficznych tematów. W dorobku Beyera znaleźć można  zdjęcia monet, medali, rzeźb, rysunków i obrazów oraz zabytków architektury.[16] Beyer wydał Album fotograficzne wystawy starożytności  i zabytków sztuki  urządzonej przez  c. k.  Towarzystwo Naukowe w Krakowie w 1858 i 1859 r., oraz albumy: Pomniki Krakowa, Katedra gnieźnieńska, Drzwi gnieźnieńskie. W 1866 r. wykonał kilkaset fotoreprodukcji dokumentów historycznych na potrzeby dzieła Augusta Bielowskiego, pt., Monumenta Poloniae historica.[17]

W zakładzie Beyera przez pewien czas pracował Michał Greim[18]. Podobnie jak jego pracodawca, Greim zajmował się zarówno fotografią, jak i numizmatyką. Od około 1871 r. Beyer wraz z Greimem próbowali kupić od majora Dmitrowicza złoty medal lub monetę, pochodzącą z antycznego Rzymu. Właściciel nie chciał pokazać numizmatu, ale informował, że na awersie widnieją dwie głowy.[19] Dopiero po sześciu latach w ręce Greima trafił odcisk monety. Stało się wówczas jasne, że na monecie znajduje się tylko jedna głowa. Mimo to, fotograf uznał numizmat za obiekt rzadki i cenny. Dalej czynił starania w celu odkupienia go.[20]Po śmierci Karola Beyera, Greim zyskał informację od jego żony, że zakup monety zlecił Józef Tyszkiewicz i doprowadził transakcję do końca.[21] W 11 numerze Wiadomości Numizmatyczno – Archeologicznych z roku 1909 znalazła się publikacja jego autorstwa, pt. Złote monety rzymskie znajdowane na Podolu. Artykuł zawiera opis pięciu numizmatów pochodzących z wykopalisk pod Chocimiem. Osobny akapit został poświęcony monecie medalowej Galliena.[22] Fotografia monety została umieszczona na stronie tytułowej Wiadomości.

W 1860 r. Józef Zajączkowski otworzył zakład fotograficzny w Zgierzu. Z czasem zaczął publikować albumy zawierające zdjęcia małopolskich zamków.[23] Jednym z najlepszych znawców zabytków Krakowa był fotograf,  Ignacy Krieger[24]. Fotografią zajmowały się również jego dzieci: Amalia i Natan.[25] W latach siedemdziesiątych  Franciszek Reisinger w świetle magnezji wykonywał zdjęcia rzeźb i podziemi lwowskich kościołów.[26] W większych miastach otwierano zakłady fotograficzne, a prowadzący je ludzie pieczołowicie dokumentowali otaczające ich zabytki. W Poznaniu działała Balbina Mirska i Karol Szymonowicz[27], w Warszawie Jadwiga Golczówna i Zdzisław Marcinkowski[28]. W Wilnie fotograficznej dokumentacji inwentaryzacji zabytków architektury podjął się sam Jan Bułhak[29].

W latach siedemdziesiątych Walery Rzewuski[30] dał początek polskiej fotoreprodukcji dzieł malarskich. Wkrótce zadania tego podjęli się również: Awit Szubert, Józef Sebald, Juliusz Mien i Antoni Pawlikowski.[31]

W kraju i za granicą powstawały zdjęcia zabytków i dzieł sztuki. W 1842 r. stworzono fotograficzną dokumentację konserwacji katedry Notre Dame. Do 1846 r. amerykański archeolog, John Lloyd Stephens publikował dagerotypy przedstawiające budowle Majów.[32] Utworzona w 1849r. Commision des Monuments Historiques de France gromadziła fotografie zabytków architektury. Na czele Missions Héliographiques stanął Emmanuel Viollet–le–Duc. Wśród fotografów zaangażowanych w tworzenie dokumentacji znaleźli się: Le Grag, Le Saecq, Baldus, Bayard i Mestral. Wykonane wówczas zdjęcia wykorzystywano później przy renowacji zabytków. Niestety nie doczekały się one publikacji, ani reprodukcji.[33]

W 1852 r. Du Camp  opublikował w pracy, pt. Egipt, Nubia, Palestyna i Syria fotografie przedstawiające egipskie hieroglify. Na wykonanych przez niego zdjęciach starożytnej architektury wyraźnie widać dążenie do zachowania właściwych proporcji.[34] Pięć lat później Auguste Salzmann wykonał około 150 papierowych negatywów, przedstawiających ruiny w Jerozolimie.[35]

Giacchino Altobelli [36]poświęcił się fotografowaniu zabytków Rzymu. Szczególnie ceniono jego umiejętność składania negatywów, która pozwalała na odzwierciedlenie na zdjęciach cech charakterystycznych dla oświetlenia jakie daje światło odbite przez księżyc. Wiązało się to z tradycją nocnego zwiedzania rzymskich ruin.[37] Fotografowie wiele uwagi poświęcali również ruinom na Akropolu. Szczególnie popularne były zdjęcia opublikowane w 1870 r. przez Williama Stillmana w The Acropolis of Athens Illustrated Picturesquelly and Architecturally[38].

Niezwykle istotne odkrycia archeologiczne, między innymi wykopaliska prowadzone przez  Schlimman’a, dzięki fotografii zyskiwały na popularności.[39]

Pracujący na kolodionie bracia Bisson zaczęli wykonywać fotoreprodukcje dzieł sztuki.[40] W tego typu reprodukcjach specjalizowali się później bracia Alinarii i  Adolphe Braun.[41] Braun zaczął od  fotografowania obrazów Holbeina znajdujących się w muzeum w Bazylei. Z czasem reprodukował kolekcje rysunków, rzeźb, obrazów i fresków w Paryżu, Rzymie, Florencji, Mediolanie, Dreźnie i Wiedniu.[42]

Z upływem lat w muzeach na całym świecie rozpoczęły swą działalność pracownie fotografii.  Duże znaczenie miało tu  uznanie dla fotoreprodukcji wyrażone przez krytyków sztuki na Expositions Universelle w 1855 r.[43] Już w 1853 r. Fenton podjął pracę na rzecz British Museum.[44] Laboratorium Poszukiwań Naukowych, działające przy Luwrze przystąpiło do projektu, którego celem było stworzenie archiwum zdjęć najważniejszych zbiorów.[45] W 1859 r. rozpoczęło swoją działalność The Arundel Society. Jednym z najważniejszych zadań stojących przed stowarzyszeniem było opracowanie reprodukcji dzieł sztuki i udostępnianie ich placówkom oświatowym.[46]

Równolegle do badań nad fotografią w świetle widzialnym prowadzone były prace nad metodami wykonywania zdjęć w innym spektrum promieniowania. Promieniowanie podczerwone zostało odkryte w 1800 r. przez Fryderyka Herschel’a.[47] Ponad siedemdziesiąt lat później Hermann Wilhelm Vogel odkrył, że dodanie pewnych barwników organicznych rozszerza czułość halogenków srebra emulsji na obszar podczerwieni.[48] W latach trzydziestych XX w. naukowcy zaobserwowali, że na podstawie analizy zdolności odbijania promieniowania istnieje możliwość wstępnej identyfikacji pigmentów.[49] Po trzydziestu latach zdjęcia w bliskiej podczerwieni były powszechnym sposobem dokumentacji warstw malarskich.[50] Z czasem skalę szarości zastąpiły kolorowe filmy, które dawały możliwość śledzenia laserunków na poszczególnych warstwach. Było to osiągalne dzięki trzem warstwom emulsji fotograficznej z których pierwsza była uczulona na promieniowanie zielone, druga na czerwone a trzecia na podczerwień.[51]

W  1903 r. Robert Wood wynalazł filtr przepuszczający promieniowanie ultrafioletowe, a odcinający światło widzialne i dał początek fotografii w nadfiolecie.[52] Niestety filtr z nitrozo- dimetylo- aniliny nie dawał zadowalających rezultatów.[53] Dlatego w 1919 r. Wood skonstruował filtr z krzemianu baru i sodu z dodatkiem 9% utlenionego niklu.[54] Filtr ten zwany powszechnie filtrem Wooda  wciąż jest wykorzystywany w fotografii.      W latach dwudziestych XX w. fotografię w promieniowaniu ultrafioletowym stosowano już do badań nad obiektami muzealnymi.[55] Z czasem technika ta stawała się coraz bardziej popularna. W latach pięćdziesiątych była wykorzystywana w trakcie przygotowań do konserwacji dzieł sztuki.  Rewolucja nastąpiła w latach osiemdziesiątych wraz z pojawieniem się możliwości komputerowej analizy obrazów cyfrowych.[56]

Współcześnie do  rejestracji wąskich przedziałów spektralnych służą  kamery i komputery wyposażone w specjalistyczne oprogramowanie.